«ΑΙ ΓΕΝΝΑΙΑΙ ΠΑΣΑΙ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ
Δεκαπενταύγουστος 2026, της εν Χριστώ
Κοίμησης Θεοτόκου Μαρίας, Παναγίας Μητέρας του Θεού ημών ! Μεγάλη Θεομητορική
γιορτή για την Ορθοδοξία, γνωστή ως Πάσχα του καλοκαιριού. Παραπλήσια, στη
Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αν κρίνω απ’ τα καμπαναριά του Ναού του Αγίου
Φραγκίσκου κι απ’ το πλήθος των πιστών τη χρονιά που βρέθηκα στην Ασίζη τη
Μεγάλη μέρα. ΄
Αυτό που ακολουθεί, είναι ένα διακριτικό
αφιέρωμα στην αγία ζωή της πλάι στον Υιό και Θεό της, και Θεό ημών ! Ζωή από έκπληξη σε έκπληξη, από θαύμα σε
θαύμα απ’ την πρώτη ως την τελευταία στιγμή ! Οδηγός μας ο ιατρός
Ευαγγελιστής Λουκάς, ο πιο καλλιεπής και ερευνητικός.
Και ιδού έκπληξη πρώτη, και θαύμα εντελώς απροσδόκητο για την παιδούλα των δεκαπέντε χρονών-τρία νήπιο με τους υπερήλικες αγίους γονείς από ρίζα Δαυίδ, και δώδεκα στο Ναό κοντά στους ιερείς. Να έχει εμπρός της, στο σπίτι της στη Ναζαρέτ ολόλαμπρο κι ολόφωτο τον Αρχάγγελο Γαβριήλ ! Και ν’ ακούει να της απευθύνει τον εξής χαιρετισμό. «Είσαι η πιο χαριτωμένη κι ευλογημένη γυναίκα του κόσμου» ! Φυσικά να τα χάνει, και από το απρόσμενο της αρχαγγελικής παρουσίας, και από περιεχόμενο του χαιρετισμού. «Η δε ιδούσα διεταράχθη επί τω λόγω αυτού». Και να προσπαθεί να καταλάβει από πού και πώς μπορεί να προέρχεται αυτός ο χαιρετισμός-«και διελογίζετο ποταπός είη ο ασπασμός ούτος».
Κατόπιν ο Αρχάγγελος από τη μια να την
ηρεμεί εξηγώντας της. «Σου έκανε την πιο
μεγάλη χάρη ο Θεός» ! Κι απ’ την άλλη να
την αφήνει άναυδη ανακοινώνοντας το
ασύλληπτο κι αδιανόητο για την ίδια, και υπερβαίνον κάθε ανθρώπινο νου. «Ευλογήθηκες από τη Χάρη του Θεού να
συλλάβεις, και να γεννήσεις Υιό ! Να τον ονομάσεις Ιησού, δηλαδή, Σωτήρα ! Και
αυτός να είναι ο Μέγας Υιός του Υψίστου, που θα φέρει στον κόσμο μιαν άλλης
τάξεως κοινωνία και αιώνια ζωή». Όλο
το πακέτο του Ουρανού !
«Θεέ και Κύριε, τι είναι αυτά που ακούω;»
θα είπε μέσα της η μικρή Μαρία. Ο Ευαγγελιστής όμως μας τη δίνει σε εκπληκτική
για την ηλικία της ετοιμότητα, ρεαλισμό, κι αξιοθαύμαστη αυτοσυνειδησία. «Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα
ου γινώσκω;» Καίριο ερώτημα, θαρρετό, καθαρό. «Και πώς θα μου συμβεί αυτό
που λες αφού δεν έχω συζυγικές σχέσεις με κανέναν άντρα;»- «Άσπορον γονήν τις εώρακεν», που λέει ο ύμνος.
Αξιοσημείωτα εδώ τα εξής. «Ουχ ως
απιστήσασα η Παρθένος είπεν το. Πώς
έσται μοι τούτο; Αλλ’ ως σοφή και συνετή, επιζητούσα μαθείν τον τρόπον του πράγματος. Ουδέ γαρ γέγονεν τι τοιούτον πρότερον,
ουδέ μετά ταύτα γενήσεται»- Άγιος Θεοφύλακτος Αχρίδος. Και. «Ουχί αμφιβαλλούσης ο λόγος, αλλά θαυμαζούσης !»-Grotius.
Πράγματα που επαληθεύονται, και από την προσοχή με την οποία ακούει τον
Αρχάγγελο να της δίνει την εξήγηση του Ουρανού με σεβασμό στο ανθρώπινο πρόσωπο
της. «Το Άγιο Πνεύμα θα έρθει επάνω σου
και θα σε καλύψει η δύναμη του Θεού. Γι αυτό το άγιο παιδί που θα γεννήσεις θα
ονομαστεί Υιός του Θεού … Για το Θεό
δεν είναι ακατόρθωτο τίποτε». «Νενίκηνται
της φύσεως οι όροι εν σοι Παρθένε άχραντε», που λέει ο Ύμνος. «Νικιούνται
οι φυσικοί όροι του πράγματος σε σένα ακηλίδωτη παιδούλα» ! «Μη της φθοράς δια πείρα κυοφορήσασα, και
παντεχνήμονι Λόγω σάρκαν δανείσασα, μήτερ απείρανδρε, Παρθένε Θεοτόκε». Δε
μεταγράφω νεοελληνικά είναι ζωντανό κι ευκολονόητο το γραφόμενο του ύμνου.
Αυτό
όμως τώρα κι αν ακούμπησε τα δώδεκα χρόνια στο Ναό ευλαβή και ταπεινά της
κατάβαθα ! Αυτό κι αν κέντησε την όλη αυτοσυνειδησία της, και ανέδειξε, και
έβγαλε το μεγάλο ναι της καρδιάς της
Μαρίας. «Εγώ είμαι μια δούλη του Κυρίου.
Ας γίνει το θέλημά του σ’ εμένα, όπως μου το είπες. Και έφυγε ο
άγγελος».
****** ***
******
Εννιά μήνες μετά στη Βηθλεέμ της
Ιουδαίας, σε μια σπηλιά στάβλο, γιατί «ουκ
ην αυτοίς τόπος εν τω καταλύμματι», γεννιέται ο Χριστός, «το Φως το
αληθινό, το Φως του κόσμου» ! Δε
βρέθηκε ούτε ένας στοιχειωδώς ανθρώπινος τόπος να γεννηθεί και ως άνθρωπος ο
Υιός του Θεού. Αλλά έχει ετοιμάσει ο Ουρανός το δικό του θαυμαστό πλαίσιο.
Άγγελος το αναγγέλλει στους τους βοσκούς που σπεύδουν και προσκυνούν το θείο
παιδί ! Ενώ «εξαίφνης εγένετο συν τω
αγγέλω πλήθος στρατιάς ουρανίου αινούντων τον Θεόν και λεγόντων. «Δόξα εν
υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία». Και το περίφημο
αστέρι οδηγεί τους Μάγους από Ανατολών εις προσκύνηση !
Αυτά πέρα από το κυρίαρχο γεγονός, τη
Γέννηση από τη νεαρή Παρθένο Μαρία του Υιού του Θεού κι αν ήταν η ακόλουθη
έκπληξη, κι αν ήταν το απίστευτο πανοραμικό θαύμα, που κάθισε για τα καλά στην
καρδιά της ! Ουράνια προσωπική ευφροσύνη απερίγραπτη !
****** ***
******
Όγδοη μέρα και το θείο μωρό πάει για
Περιτομή ! Εκεί που γεννήθηκε όφειλε να
γίνει παιδί του Αβραάμ κατά το νόμο του Μωυσή. «Και νόμον εκπληρών περιτομήν, θελήσει καταδέχει σαρκικήν»-ύμνος.
Και στις Σαράντα μέρες πήγαν στο Ναό με τις ευχαριστίες τους. Και, η νεαρή θεία Μητέρα έμεινε ν’ ακούει το Γέροντα
Συμεών να της λέει εκείνα τα μεγάλα και παράδοξα για την μελλοντική παγκόσμια
πνευματική προοπτική και δόξα και μεγαλείο του μωρού που κρατούσε αγκαλιά ! Και
πως. «Αυτός θα είναι το αντιλεγόμενο σημείο της ιστορίας, κι η
αφορμή να πέσουν ή να σηκωθούν-σωθούν πολλοί». Αλλά και να ολοκληρώνει με το
φοβερό λεγόμενο που της σφάζει καρδιά και ψυχή. «Σου δε αυτής την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία». Τόσο νωρίς στην ακοή,
στο νου, στην ψυχή, στην αθώα καρδούλα της ο απαίσιος γδούπος των καρφιών του
Σταυρού !
****** ***
******
Τα παιδικά χρόνια του Χριστού τα …
παραμύθιασαν πολλοί χριστιανοί, αλλά η Εκκλησία τα άφησε «έξω της παρεμβολής»
ως όφειλε. Όχι όμως το γραφόμενο από τον Ευαγγελιστή Λουκά ως συμβατό με τον
άλλο αέρα και πνεύμα που κόμιζε ο Ιησούς Χριστός ! Το θαυμάσιο περιστατικό του
Ιησού Δωδεκάχρονο στο Ναό. Από τη
μια να αφήνει κατάπληκτους όλους
τους εκεί ιερείς και σοφούς. «Εξίσταντο
δε πάντες επί τη συνέσει και ταις αποκρίσεσιν αυτού». Και από την άλλη, να
έχει βάλει Ιωσήφ και θεία Μητέρα σε
αγωνία και πανικό, όταν στην επιστροφή δεν τον βρήκαν στην ομάδα των
παιδιών. Και γύρισαν αλαφιασμένοι
και τον βρήκαν ήρεμο κι ατάραχο ανάμεσα στους ιερείς στο Ναό. Και του είπε με
παράπονο η θεία Μητέρα και όση πολλή τη
στοργή. «Γιατί Παιδάκι μου γλυκό μας
το έκανες αυτό; Ωδυνώμενοι εζητούμεν
σε». Για ν’ ακούσει και να κρατήσει ως φυσικό, φυσικότατο γι Αυτόν,
παράδοξο και δυσερμήνευτο για την ίδια και τον Ιωσήφ, και για όλους μας
εκπληκτικό ! «Μα γιατί με ψάχνατε με
τέτοια αγωνία; Δεν ξέρατε ότι, ως όφειλα, θα ήμουνα στο σπίτι του Πατέρα μου;»
Άλλος λόγος διακριτικά αποκαλυπτικός του Λόγου !
Ο Ευαγγελιστής κλείνει ωραιότατα, με νόημα,
με νεύμα, με ευθεία διδαχή το περιστατικό. «Ο Ιησούς κατέβηκε μαζί τους στη
Ναζαρέτ και ζούσε κοντά τους ταπεινός και υποτακτικός … και μεγάλωνε
και πρόκοβε στη σοφία, και η Χάρη που είχε ευχαριστούσε το Θεό και τους
ανθρώπους» ! Προσθέτω, και αποκάλυπτε το θείο Είναι του προσεκτικά.
****** ***
******
Μεγάλος τώρα ο Ιησούς, τριάντα
και-βρείτε σεις πόσο η Παναγία-Βαπτισμένος θαυμαστά,
έχει αρχίσει δράση, έχει μαθητές, είναι μαζί τους στο Γάμο της Κανά. «Ο τον γάμον νομοθετήσας ήλθεν τιμήσων τον γάμον
και αγιάσων αυτόν τη παρουσία». Και. «Τετίμηκε τη παρουσία τον γάμον-Αυτός- η πάντων ευθυμία και χαρά»-Πατέρες.
Στον ίδιο γάμο «ην
και η μήτηρ αυτού», προσθέτω, με κρατημένα μέσα της καλά όλα τα ως τότε μεγάλα για το θείο Υιό της και υψηλά.
Και, με τα ανάλογα κάθε μητέρας προσδοκώμενα ανθρώπινα παρεπόμενα ! «Και τέλειωσε, λέει, το κρασί». Και τον
πλησιάζει και του το λέει, με λίαν ευδιάκριτο, τι μεγάλο περιμένει απ’
Αυτόν να ιδεί ! Ενδεχομένως. «Εβούλετο
και εαυτήν λαμπροτέραν ποιήσαι δια του παιδός», επισημαίνει ο ιερός
Χρυσόστομος, ανθρώπινο, φυσικό, λογικό.
Αλλά
αιφνιδιάζεται, όταν ακούει να
την κόβει Εκείνος με τα εξής. «Τι εμοί
και σοί γύναι; Δεν ήρθε η ώρα γι αυτά». «Τι κοινό υπάρχει μεταξύ μας
γυναίκα-κυρία-εδώ είμαι ως ο Μεσσίας παρών ! «Ηξίου κατά την λοιπήν των μητέρων συνήθειαν ούτως άπαντα επιτάττειν
αυτώ, δέον ως δεσπότην σέβειν και προσκυνείν»-ιερός Χρυσόστομος. Ήτοι,
«επειδή τον είχε γεννήσει-με άνωθεν θεία επέμβαση βέβαια-και ήταν η μητέρα του,
αξίωνε ως συνηθίζουν οι μητέρες να του δίνει προσταγές ! Ενώ ως Δεσπότη και Κύριο όφειλε να τον σέβεται και να τον
προσκυνεί».
Το εκπληκτικό όμως από τη συνέχεια και
αξιοθαύμαστο είναι ότι, και το μητρικό
φίλτρο και η συνακόλουθη αγάπη της δεν γελάστηκε ! Και ότι ο Κύριος, μετά τη διακριτική εξήγηση, κατά συγκατάβαση ικανοποίησε
την επιθυμία της ! Σπεύδει, λοιπόν, αμέσως η Παναγία και λέει στους
υπηρέτες. «Να κάνετε ό,τι σας πει» !
Και το πρώτο θαύμα στο Γάμο της Κανά
έγινε, με όσα συνεπάγεται ή συμβολίζει
αυτό ! Και προσθέτω με νόημα και νεύμα, και αυτό το κρατάμε καλά ! Και από
τούτο και τούτο και από τα ως τώρα, και για το παραμικρό δεν είναι κάτι τυχαίο
ή αμελητέο η προσφυγή και η παράκληση στην Παναγιά !
Όταν
η Αγάπη πάει μπροστά, τα θεία και τα ανθρώπινα δένουν άριστα !
****** ***
******
Και έμεινε πλάι του ως της όρισε ο Υιός
και Θεός της, με το μητρικό της φίλτρο ακαταγώνιστο ! Ιδιαίτερα στις έκτακτα
κατάπικρες ώρες του Σταυρού και του Τάφου του, που σαν άλλη λόγχη ως προείπε ο
Συμεών άνοιξαν στα άχραντα φυλλοκάρδια της βαθιά και ανεπούλωτη πληγή ! «Διό και το στήθος τύπτουσα ανέκραζε γοερώς. Οίμοι θείον τέκνον ! Οίμοι
το φως του κόσμου ! Πού το κάλλος έδυ της μορφής σου ! Ου φέρω καθοράν σε
αδίκως σταυρούμενον!»
Και από την πλευρά του, όντας στον
αβάσταχτα οδυνηρό πόνο του πάνω στο Σταυρό, ο Υιός του Ανθρώπου, δια παντός
Υιός της Ιησούς Χριστός, δεν άφησε
στιγμή από την έννοια του να βγει η Μητέρα του. Μόλις που είδε Ιωάννη τον
αγαπημένο Μαθητή, και πλάι του εκείνην, της έσταξε το βάλσαμο της πολύς και
μεγάλης αγάπης Του. «Γύναι, ίδε ο υιός
σου. Είτα λέγει τω μαθητή. Ίδε η μήτηρ σου. Και απ’ εκείνης της ώρας έλαβεν ο
μαθητής αυτήν εις τα ίδια» !
Περιττό τώρα να σημειωθεί ότι, την
κορυφαία ώρα που Μαρία η Μαγδαληνή και οι άλλες άγιες Μυροφόρες όντας απ’ τα
χαράματα στο Μνήμα, έφεραν τρεχάτες τα: «Χαράς
ευ-αγγέλια της Αναστάσεως Χριστού» ! Και ποιος είναι που θα πει ότι δε χάρηκε
πιο πολύ από όλους, και εντελώς διαφορετικά, και με εντελώς άλλη προσωπική
πληρότητα η Παναγία Μητέρα ! Τώρα είχαν όλα επικυρωθεί, ως είχε ακούσει να
προδιαγράφει και να δηλώνει ο Υιός και Θεός της, και Θεός ημών στους δύσπιστους
και όχι μόνο, αλλά και άλλα και αλλιώς νοούντες και φρονούντες μαθητές !
******
*** ******
Η Ορθόδοξη Παράδοση θέλει να ευδόκησε ο
Υιός και Θεός της και Θεός ημών Ιησούς Χριστός να αφήσει τη θεία Μητέρα να
συνεχίσει κάποια ακόμα χρόνια να ζει εδώ στη γη. Όσα αρκούσαν να καταλάβει ότι : Με την ίδρυση της Εκκλησίας Του
αρχίζει στον κόσμο η νέα του Χριστού εποχή. Όσα αρκούσαν να καταλάβει από
τους αμέσως μετά διωγμούς ηγετικών και όσων άλλων μελών της Εκκλησίας, ότι ο
αγώνας θα είναι μακρύς, τραχύς, οδυνηρός. Και να καταθέσει ως δική της ιερή
συμβολή, τις μητρικές συμβουλές της, συν την
ακατάπαυστη, έντονη και ολόθερμη προσευχή της ! Διακρίνοντας ότι, η νίκη θα είναι του Ιησού Χριστού και της Εκκλησίας Του ! Όσα
σκαμπανεβάσματα στο πέρασμα του χρόνου κι αν είναι να συμβούν. «Αυτή η νίκη, η νικήσασα τον κόσμον η
Πίστις ημών» !
Και όταν έκρινε ότι είναι η ώρα της, έστειλε, λέει, πάλι ως και στην αρχή
τον Αρχάγγελο Γαβριήλ να συστήσει στην Παναγία Μητέρα Του ένα τριήμερο όσο πιο
καλά να ετοιμαστεί για την όντως και εν
τοις πράγμασιν εις τα Άνω ανάβαση ! Και έτερο Μήνυμα στους Μαθητές και Αποστόλους, συν δυνατότητα μυστική, «να
συναθροιστούν εκ περάτων» όλοι και να βρεθούν-και βρέθηκαν- «Γεθσημανή τω χωρίω», να κηδεύσουν-και
κήδευσαν-το άγιο Σώμα της, και ο Υιός και Θεός της, να παραλάβει, όπερ και
έγινε, το πνεύμα της» !
Αυτό τελούμε, τιμούμε, προσκυνούμε,
υμνούμε 15 Αυγούστου κάθε χρόνο. Αυτό καλούμε: «Πάσχα Καλοκαιρινό» ! Από την καλοκαιρινή θερμική νωθρότητα και
άλλη τυχόν χαλάρωση. «Λίγο ακόμα να
σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα». Αυτό αρκεί, αυτό ευχαριστεί το Θεό ! Αυτό δείχνει
ότι κάτι άφησε μέσα μας η μεγάλη της
Παναγίας μας Γιορτή !
Εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε-
Μετέστης προς την Ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της Ζωής-
Και ταις πρεσβείαις ταις σαις λυτρουμένη εκ θανάτου τας ψυχάς ημών» !
Και χρόνια πολλά ! Και μακάρι κάθε δοκιμασμένος να προσφεύγει στην Παναγιά !
Αθανάσιος Κοτταδάκης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου