Παραλειπόμενα - π. Βασιλείου Μπακογιάννη

Παραλειπόμενα

 Ὑπό Ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

   Μέ ἀφορμή τό ἐνδιαφέρον  ἄρθρο τοῦ κ. Παναγιώτου  Παπαδημητρίου PhD,  «οἱ Κοινές Εὐχές στόν Ἅγιο Ἰουστῖνο τόν Φιλόσοφο» (anastasios 31.7.26), ἀλλά καί τίς πρόσφατες σχετικές ἀναρτήσεις μας (Eὐχές τῆς Θ. Λειτουργίας καί Θ. Κοινωνία 5.5.26 ‘anastasios & καί «οὐ μή γάρ τό Μυστήριο εἴπω«18.5.26 anastasios), προσθέτουμε τά ἀκόλουθα.     Ἄλλωστε, ἕνας εἰρηνικός διάλογος βοηθᾶ τούς καλοπροαίρετους καί συνετούς εἴτε στήν  εὕρεση τῆς  ἀληθείας (οὐδείς παντογνώστης), εἴτε τούς ὁδηγεῖ στή φιλοσοφία· κατά τό λόγο τῆς Γραφῆς:  «δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται.» (Παρ. 9:9). Καί μακάρι οἱ ἀναγνῶστες  μας νά ἀνήκουν σέ αὐτές  τίς κατηγορίες. Ὑπάρχει καί ἄλλη, τρίτη κατηγορία,  ἀλλά ἀνεπίτρεπτη γιά χρισταινούς

   Λοιπόν. Ὅλοι οἱ κληρικοί τίς εὐχές   τοῦ λυχνικοῦ (ἑσπερινοῦ), τήν εὐχή τῆς εἰσόδου τοῦ Ἑσπερινοῦ, τίς εὐχές  τοῦ ὄρθρου, τίς λένε  μυστικῶς· καί τό «Βασιλεῦ οὐράνιε», πρό τῆς ἐνάρξεως τῆς Θ. Λειτουργίας,  τό λένε  μυστικῶς· καί τίς  Ἀκολουθίες τοῦ «καιροῦ» καί τῆς Προσκομιδῆς πού ἀνήκουν στή Λειτουργία τῶν Πιστῶν, τίς λένε μυστικῶς.

    Αὐτό τυπικό παρέλαβαν ἀπό τούς προγενεστέρους.

    Τό ἴδιο τυπικό ὁρίζει νά λέγονται μυστικῶς καί οἱ εὐχές τῆς Λετουργίας. (Μυστικῶς· ἀπό τό μύω, κλείνω τά μάτια. Λεξικό Liddel & Scott).

   Ὄμως, κάποιοι ἑρμηνεύουν τό  «μυστικῶς» μέ τρόπο ἄσχετο  μέ τήν πρακτική τῆς  Ἐκκλησίας ἐπί τοῦ συγκεκριμένου θέματος. Καί τό θέμα εἶναι ἁπλό. Ἐφόσον τό «ἐκφώνως» σημαίνει «εἰς ἐπήκοον τοῦ λαοῦ», τό  «μυστικῶς» σημαίνει «οὐκ εἰς ἐπήκοον τοῦ λαοῦ». (Δ. Δημητάκου. Λεξικό τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης Βραβεῖο Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν 1953: «Μυστικῶς… κατά τρόπον κρύφιο» (Τόμο ΣΤ΄, σελ.4827). 

    Ὅμως, ὅταν ἀνεχόμαστε νά μπαίνουν τά «κανάλια» στό Ἱερό, καί νά δείχνουν στό κοινό τό Πρόσωπο τῆς Ἁγίας Ἀναφορᾶς, πού εἶναι προνόμιο-χάρισμα  τοῦ ἱερουργοῦντος κληρικοῦ ἤ  ὅταν λειτουργοῦμε  στό σολέα τοῦ Ναοῦ,  (ἐνίοτε πρός ἐκπαίδευση (!) μαθητῶν, τουτέστιν ἀλλοίωση (!) σκοποῦ τῆς Λειτουργίας), εἶναι δυναντόν νά  ἀνεχθοῦμε τή μυστική ἀνάγνωση τῶν εὐχῶν;

   Μπροστά σ’αὐτές τίς παρεκροπές, ὁ τρόπος ἀναγνώσεως  τῶν εὐχῶν μοιάζει σάν  νά  διυλίζουμε τόν κώνωπα, καί να καταπίνουμε τήν κάμηλο. Μέ ἄλλα λόγια, στήν  παροῦσα φάση,  ἡ ἄκρα σοβαρή ὑπόθεση  εἶναι  ὁ εὐτελισμός  τοῦ Μυστηρίου πού γίνεται μέ αὐτές τίς ἐφάμαρτες καινοτομίες.  Γιά τό πρῶτο  γράφτηκαν πολλά. Γιά τό δεύτερο;