Μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Καλλιστράτου, και των συν αυτώ τεσσαράκοντα εννέα Μαρτύρων (27 Σεπτεμβρίου) - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ο Άγιος εκατάγετο από την χώραν των Καρχηδονίων, την εν τη Αφρική ευρισκομένην, συναριθμούμενος με το στρατιωτικόν τάγμα, το καλούμενον των Καλανδών, εν έτει σπη’ [288]. Πηγαίνωντας δε εις την Ρώμην με όλον το στρατιωτικόν τάγμα, μόνος αυτός έλαμπεν ανάμεσα εις τους άλλους απίστους στρατιώτας, με την πίστιν του Χριστού, καθώς και ο αστήρ λάμπει ανάμεσα εις την σκοτεινήν και ασέληνον νύκτα. Από τους προγόνους του γαρ ήτον πεφωτισμένος με την πίστιν του Χριστού ο μακάριος. Διότι ο από τον πατέρα πάππος του, πορευθείς εις Ιεροσόλυμα, ότε ήτον επί γης ο Κύριος, και θεωρήσας με τους ιδίους του οφθαλμούς τα θαυμάσια οπού εποίει, επίστευσεν. Όθεν επιστρέψας εις το οσπήτιόν του, έδωκεν εις όλους τους συγγενείς του την καλήν ταύτην πραγματείαν, και τον φωτισμόν της θεογνωσίας. Επειδή δε ο του Χριστού μάρτυς Καλλίστρατος εφανερώθη εις τους συστρατιώτας του, ότι ήτον Χριστιανός, διαβάλλεται προς Περσεντίνον τον στρατηλάτην, όταν ο Διοκλητιανός και Μαξιμιανός οι βασιλείς, εφέροντο μανικώς κατά των Χριστιανών.

Παρασταθείς λοιπόν έμπροσθεν του Περσεντίνου, και ερωτηθείς, ομολογεί παρρησία την εις Χριστόν ευσέβειαν. Όθεν εξαπλωθείς κατά γης, τόσον άσπλαγχνα εδάρθη ο τρισόλβιος, ώστε οπού έτρεχε το αίμα ποταμηδόν. Έπειτα σύρεται ανάσκελα επάνω εις λεπτά κομμάτια τούβλων, και καταξεσχίζεται τας πρότερον πληγωθείσας σάρκας του. Είτα ποτίζεται με χωνί το νερόν μιας ολοκλήρου λεκάνης. Από το οποίον και εφούσκωσεν ως ασκίον. Μετά ταύτα βάλλεται μέσα εις ένα σάκκον, και ρίπτεται εις το μέσον της θαλάσσης, βλέποντος και του στρατηλάτου. Επειδή δε ο σάκκος εσχίσθη κατά θείαν δύναμιν, δια τούτο ο Άγιος εφέρθη υπό δύω δελφίνων υγιής έξω εις τον αιγιαλόν. Τότε οι μετ’ αυτού όντες στρατιώται, τεσσαράκοντα εννέα τον αριθμόν, βλέποντες το τοιούτον θαυμάσιον, επίστευσαν, και προσφέρονται εις τον Χριστόν δια μέσου του Αγίου. Όθεν όλοι αυτοί δέρνονται και τζακίζονται εις τα μέλη. Έπειτα ρίπτονται εις την φυλακήν, και εκεί μέσα διδάσκονται από τον Άγιον Καλλίστρατον τα δόγματα της θείας του Χριστού οικονομίας, και τα περί κρίσεως και ανταποδόσεως, και περί άλλων αξίων μαθήσεως. Και προς τούτοις παρακινούνται από αυτόν εις το να υπομείνουν ανδρείως το μαρτύριον.

Κατά δε την ερχομένην ημέραν παρασταθέντες εις τον στρατηλάτην, και αποδειχθέντες πλέον άφοβοι από το πρώτον, δέρνονται πάλιν. Είτα δεθέντες από τα χέρια και πόδια, ρίπτονται μέσα εις την εκεί ευρισκομένην κολυμβήθραν, ήτις ωνομάζετο ωκεανός. Ο δε Άγιος Καλλίστρατος επροσευχήθη να γένη βάπτισμα εις αυτούς η κολυμβήθρα εκείνη. Και, ω του θαύματος! ευθύς ελύθησαν τα δεσμά, και ευγήκαν οι Άγιοι από το νερόν της κολυμβήθρας, ενδεδυμένοι στολάς λαμπράς. Ο δε Μάρτυς Καλλίστρατος εφάνη φορών επί της κεφαλής του ένα ευπρεπέστατον στέφανον. Ήκουσε δε και θείαν φωνήν, ήτις επαραθάρρυνεν αυτόν. Εκ δε της φωνής, το εκεί πλησίον ευρισκόμενον είδωλον έπεσε κατά γης, και εδιαλύθη εις κονιορτόν. Εκ τούτου δε του θαύματος πιστεύουσιν εις τον Χριστόν άλλοι εκατόν τριανταπέντε στρατιώται. Φυλακωθέντων δε πάλιν των τεσσαρακονταεννέα στρατιωτών ομού με τον Άγιον Καλλίστρατον, εφοβήθη ο στρατηλάτης, μήπως κάμουν και άλλα θαυμάσια, και πιστεύσουν εις τον Χριστόν και άλλοι πολλοί, δια τούτο έπεμψε την νύκτα και κατέκοψεν εις λεπτά κομμάτια τα σώματα των Αγίων. Τούτων δε τα ιερά λείψανα κηδεύσαντες εντίμως και ευλαβώς οι πιστεύσαντες εκατόν τριανταπέντε στρατιώται, έκτισαν εις αυτούς και ναόν ωραιότατον.

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης