Μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Ησυχίου του Συγκλητικού (2 Μαρτίου) - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ο Άγιος Μάρτυς Ησύχιος ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Μαξιμιανού εν έτει τβ’ [302], πρώτος υπάρχων του βασιλικού παλατίου και της Συγκλήτου βουλής. Μαγιστριανός γαρ ήτον κατά το αξίωμα. Επειδή δε ο Μαξιμιανός επρόσταξεν, ότι όλοι οι Χριστιανοί, οπού ήτον στρατιώται βασιλικοί, εάν δεν αρνηθούν τον Χριστόν, να υστερηθούν τας ζώνας οπού εφόρουν (αι οποίαι ήτον σημείον της βασιλικής αξίας οπού είχον) και να ζουν ως ιδιώται και άτιμοι, επειδή, λέγω, τοιαύτη παράνομος προσταγή έγινε, τούτου χάριν πολλοί Χριστιανοί επροτίμησαν να ζουν καλλίτερα χωρίς καμμίαν εξωτερικήν τιμήν, πάρεξ να έχουν μεν τιμήν, να απολλύουν δε τας ψυχάς των. Μαζί δε με τους ανωτέρω Χριστιανούς, εσυναριθμήθη και ο Άγιος ούτος Ησύχιος.

Μαθών δε τούτο ο βασιλεύς, επρόσταξε να εκδυθή τα πολύτιμα φορέματα, οπού εφόρει ο Άγιος, και να ενδυθή ένα μανδύα πενιχρόν, χωρίς μανίκια, υφασμένον από μαλλία, και να συναναστρέφεται με τας γυναίκας, προς ατιμίαν και καταφρόνησιν.

Τούτου δε γενομένου, επροσκάλεσεν αυτόν ο βασιλεύς, και τον ηρώτα, δεν εντρέπεσαι, ω Ησύχιε, πώς έχασες μεν την τιμήν και το αξίωμα του μαγιστριανού, εκαταβιβάσθης δε εις την άτιμον ταύτην ζωήν; ή δεν ηξεύρεις πως οι Χριστιανοί, των οποίων επροτίμησες την ζωήν, δεν έχουν δύναμιν να σε καταστήσουν πάλιν εις τας προτέρας μεγάλας τιμάς, και εις το αξίωμα οπού είχες; Ο δε Άγιος απεκρίθη εις ταύτα, η μεν τιμή σου αύτη, ω βασιλεύ, είναι προσωρινή, η δε τιμή και δόξα, οπού δίδει ο Χριστός, είναι αιωνία και ατελεύτητος. Όθεν δια τα λόγια ταύτα ο βασιλεύς θυμωθείς, επρόσταξε να δέσουν μίαν μεγάλην μυλόπετραν εις τον λαιμόν του Αγίου, και να ρίψουν αυτόν εις το μέσον του ποταμού, του καλουμένου Ορόντου, του εν τη κοίλη Συρία ευρισκομένου, όστις κοινώς ονομάζεται Ορόντζ, και ούτως ο μακάριος έλαβε παρά Κυρίου του μαρτυρίου τον στέφανον.

Σημειούμεν ενταύθα, ότι κατά την δευτέραν ταύτην του Μαρτίου μηνός, εν μεν τω εσπερινώ και τω όρθρω ψάλλονται τροπάρια και Κανών του Αγίου Μάρτυρος Ησυχίου παρά τοις Μηναίοις. Εν δε τοις Συναξαρίοις της αυτής ημέρας, ουδέ γρυ αναφέρεται περί του Ησυχίου τούτου, ατάκτως πάνυ και αηδώς. Όθεν ημείς ευρόντες το Συναξάριον του Αγίου τούτου Ησυχίου κατά την δεκάτην του Μαΐου κείμενον, μετεγράψαμεν αυτό εις την παρούσαν ημέραν, ίνα μη, άλλοθι μεν, ευρίσκεται η Ακολουθία αυτού, άλλοθι δε, το Συναξάριον αυτού.

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης