Αγίου Κοσμά του Αιτωλού - Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

Αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

24 Αυγούστου, αγίου Κοσμά του Αιτωλού (1714 – 1779):

Αν αδίκησες είτε Χριστιανό είτε Εβραίο είτε Τούρκο... (από τις Διδαχές του αγίου Κοσμά, το ανυπόφορο της αδικίας και της εκμετάλλευσης):

Ο Χριστιανός –λέει ο Κοσμάς– που αδίκησε κάποιον, όποιος κι αν είναι αυτός ο κάποιος (είτε Χριστιανός, είτε Εβραίος, είτε Τούρκος, δηλαδή ακόμα και κάποιος που ορίζεται ως ακραία διαφορετικός και αντίθετος), δεν συγχωρείται, ακόμα κι αν εξομολογηθεί και τον συγχωρέσουν όλοι οι εξομολόγοι κι όλοι οι επίσκοποι κι όλοι οι πατριάρχες. Για να συγχωρεθεί πραγματικά ο αδικητής, χρειάζεται

1. να αποκαταστήσει έμπρακτα και με το παραπάνω το δίκιο και

2. να τον συγχωρήσει αυτός που αδικήθηκε.

Με την γλώσσα και με τις παραστάσεις της εποχής εκείνης, κήρυγμα από τα σπλάχνα μιας πίστης που δεν βλέπει την Εκκλησία ως συντεχνία ούτε ως εθνικό μπιμπελό. Πανανθρώπινο κήρυγμα για το αδιάζευκτο πνευματικών και κοινωνικών: για την πνευματικότητα της κοινωνικής δικαιοσύνης και για το κοινωνικό αποτύπωμα της πνευματικής ζωής. Για την επίγνωση στην οποία καλούνται θύματα και θύτες.

Για φαντάσου τι θα ‘λεγε σήμερα για οικονομικο-πολιτικο-θρησκευτικές διαπλοκές με μπόλικα σταυροκοπήματα on camera…

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ΠΑΡΑΘΕΤΩ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (αξίζει να διαβαστεί καθαυτό):

«Ἐσὺ πάλιν ὁποὺ ἀδίκησες τοὺς ἀδελφούς σου καὶ ἤκουσες ὁποὺ εἶπον νὰ σὲ συγχωρήσουν, μὴ χαίρεσαι, ἀλλὰ μάλιστα νὰ κλαῖς, διότι αὐτὴ ἡ συγχώρησίς σου ἔγινε φωτιὰ εἰς τὸ κεφάλι σου, ἀνίσως καὶ δὲν ἐπιστρέψης τὸ ἄδικον ὀπίσω. Νὰ κλαύσῃς καὶ νὰ παρακαλέσῃς νὰ σὲ συγχωρήσῃ ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἰδικάς σου ἁμαρτίας. Ὅλοι οἱ πνευματικοί, πατριάρχαι, ἀρχιερεῖς, ὅλος ὁ κόσμος νὰ σὲ συγχωρήσῃ, ἀσυγχώρητος εἶσαι. Ἀμὴ ποῖος ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ σὲ συγχωρήσῃ; Ἐκεῖνος ὁποὺ τὸν ἀδίκησες. Καὶ ἂν ἐξετάσωμεν καλά, πρέπει νὰ δώσῃς εἰς τὸ ἕνα τέσσαρα, καθὼς λέγει τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον, καὶ τότε νὰ λάβης συγχώρησιν. Ἔτυχε καὶ δὲν ἔχεις νὰ πληρώσῃς; Πήγαινε καὶ πώλησον τὰ πράγματά σου, καὶ ὅσα πάρεις δόσε τα· καὶ καλύτερα νὰ εἶσαι σκλάβος ἐδῶ εἰς τὸ σῶμα πέντε, δέκα χρόνους, καὶ νὰ πηγαίνης εἰς τὸν παράδεισον, παρὰ νὰ εἶσαι ἐλεύθερος ἐδῶ καὶ αὔριον νὰ πηγαίνης εἰς τὴν κόλασιν νὰ καίεσαι πάντοτε.

Ὅθεν, ἀδελφοί μου, ὅσοι ἀδικήσατε Χριστιανοὺς ἢ Ἑβραίους ἢ Τούρκους, νὰ δώσητε τὸ ἄδικον ὀπίσω, διότι εἶνε κατηραμένον καὶ δὲν βλέπετε καμμίαν προκοπήν. Ἐκεῖνα τὰ ἄδικα τὰ τρώγετε διὰ νὰ ζῆτε· καὶ ἐκεῖνα σᾶς θανατώνουν, καὶ ὁ Θεὸς σᾶς βάνει εἰς τὴν κόλασιν. Ὅποιος θέλει νὰ δώσῃ τὸ ἄδικον ὀπίσω, ἂς σηκωθῆ νὰ μοῦ τὸ εἰπῆ, νὰ βάλω ὅλους τοὺς χριστιανοὺς νὰ τὸν συγχωρήσωσιν. Ἕνα πρόβατον κλεμμένον νὰ βάλης εἰς 100 ἰδικά σου, τὰ μαγαρίζει ὅλα· διότι εἶνε ἀφωρισμένον καὶ κατηραμένον. Σᾶς παρακαλῶ, χριστιανοί μου, νὰ εἰπῆτε καὶ δι᾿ ἐκείνους, ὁποὺ ἤθελον δώσει τὰ ἄδικα ὀπίσω, τρεῖς φοράς: Ὁ Θεὸς συγχωρήσοι καὶ ἐλεήσοι αὐτούς».

(άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχή Δ΄)

Θ.Ν.Π. / 24-8-2026

ΥΓ: Η ζωγραφιά: Hieronymous Bosch, “Greed”, π. 1485.