Τα περί ‘’αδελφών Εκκλησιών’’ κατά την επίσκεψιν Πάπα εις Κύπρον το 2010 - Β. Χαραλάμπους

Τα περί ‘’αδελφών Εκκλησιών’’ κατά την επίσκεψιν Πάπα εις Κύπρον το 2010

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

___________________

Είναι αλήθεια ότι κάθε φορά που Πάπας επισκέπτεται μια Ορθόδοξη Εκκλησία, γίνεται αφορμή σκανδαλισμού του πληρώματος της Εκκλησίας, με τις προεξάρχουσες αντιφάσεις να προκαλούν σύγχυση και προβληματισμό. 

Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι σχηματίζουν την εντύπωση ότι ο Παπισμός είναι κανονική Εκκλησία, παρά τα πολλά και αναπάντητα ερωτηματικά.  Επιπρόσθετα με αυτό, εμποδίζονται ρωμαιοκαθολικοί συνάνθρωποί μας να επιστρέψουν στην Μία Αγία Εκκλησία, με τέτοιες διατυπώσεις.

Κατά την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ το έτος 2010, ο Παπισμός προβλήθηκε ως κανονική αδελφή Εκκλησία, με ότι αυτό συνεπάγεται. Σε άρθρο το οποίο δημοσιεύτηκε στις 2 Ιουνίου 2010 στην Καθημερινή Κύπρου (Kathimerini.com.cy), το οποίο τιτλοφορείτο «Υψίστης σημασίας η επίσκεψη του Πάπα στην Κύπρο, λέει ο Αρχιεπίσκοπος», εξ αφορμής της επίσκεψης του Πάπα Βενεδίκτου ΙΣΤ΄, ο τότε Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄ σε αποκλειστική συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μεταξύ άλλων ανέφερε τα εξής : ‘’O Πάπας είναι προκαθήμενος Εκκλησίας και αυτό δεν είναι προσωπική μου άποψη, αλλά θέση του συνόλου της Ορθοδόξου  Εκκλησίας.  Η Ορθοδοξία δέχεται ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είναι αδελφή και κάνει μαζί της θεολογικό διάλογο, στον οποίο μετέχουμε και εμείς, με στόχο να φτάσουμε στην ενότητα της πρώτης μετά Χριστόν Εκκλησίας’’.   

Παρενθετικά να σημειωθεί ότι, αντίθεση για την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ στην Κύπρο, πρόβαλαν οι  Μητροπολίτες Λεμεσού Αθανάσιος και ο τότε Κυρηνείας Παύλος.  Η εντύπωση η οποία δόθηκε στον πιστό Ορθόδοξο λαό της Κύπρου από τη διακήρυξη περί κανονικής ‘’αδελφής Εκκλησίας’’, προκάλεσε σύγχυση και ως εκ τούτου η ομολογιακή στάση των δύο εν λόγω Ιεραρχών, ανέπαυσε αρκετούς πιστούς.  

Είναι όμως αλήθεια ότι ‘’η Ορθοδοξία δέχεται ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είναι αδελφή’’, όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο μ. Αρχιεπίσκοπος;  Αν προστρέξει κανείς στη διακηρυχθείσα αυτοσυνειδησία της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την Σύνοδο της Κρήτης, θα διαπιστώσει ότι κάτι τέτοιο δεν αληθεύει. 

Το πρώτο το οποίο είχε τονιστεί κατά τη Σύνοδο της Κρήτης  στην πρώτη παράγραφο του κειμένου «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον», παρά τις στρεβλώσεις περί ετεροδόξων εκκλησιών και τις λεγόμενες εκκλησιολογικές προϋποθέσεις της Δήλωσης του Τορόντο, ήταν το εξής σαφέστατο : ‘’Η Ορθόδοξος Εκκλησία, ούσα η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία…’’.   Αυτός ο τονισμός ουδεμίαν αμφιβολία αφήνει, για παράλληλη εκκλησιαστική δομή εντός της Μίας, Αγίας Εκκλησίας.    

Ως εκ τούτου η παρατήρηση του μ. Αρχιεπισκόπου ότι, ‘’η Ορθοδοξία δέχεται ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είναι αδελφή’’, δεν είναι αληθής. Παρόμοια άποψη διατύπωσαν πρόσφατα και θεολόγοι στην Κύπρο, με βάση ‘’βεβαία’’ πιθανολογία ότι ο Πάπας θα επισκεπτόταν την Κύπρο κατά την έλευση της κάρας του Αποστόλου Παύλου. 

Μπορούμε επακόλουθα να ομιλούμε για κανονική ‘’αδελφή Εκκλησία’’ για τον Παπισμό; Μπορούμε να ομιλούμε για ‘’παράλληλη συνιερουργία’’, εντός της Μίας, Αγίας Εκκλησίας;  Για ποια συνιερουργία με τον Πάπα και τους παπικούς μπορούμε να ομιλούμε;  Μπορούμε να ομιλούμε για συνιερουργία με τους Παπικούς και παρεπόμενα να  αποκαλούμε τον Παπισμό ‘’αδελφή Εκκλησία’’;

Πολλοί παπικοί έτυχε να παρακολουθήσουν Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία.  Η παρακολούθηση όμως δεν συνεπάγεται συμμετοχή στα τελούμενα από τη Μία Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία.  Εφόσον δεν μπορούμε να ομιλούμε για συνιερουργία με τους Παπικούς, προς τι οι αναφορές περί ‘’αδελφής Εκκλησίας’’;

Δεν υπάρχουν δύο παράλληλες συλλειτουργίες εντός της Μίας, Αγίας Εκκλησίας.  Όπως Μία Εκκλησία υπάρχει, η οποία έχει κεφαλή τον Χριστό, έτσι και μια συλλειτουργία υπάρχει.  Δεν υπάρχουν δύο συλλειτουργίες παράλληλες, χωρίς καμιά, μα καμιά συνεργία μεταξύ τους.  Μια τέτοια άποψη αναπόφευκτα οδηγεί σε θεολογικό αδιέξοδο.

Στη συλλειτουργία του σώματος της Εκκλησίας, ο Χριστός είναι ο ‘’προσφέρων και προσφερόμενος’’.  Αποτελεί κακόδοξη στρέβλωση η άποψη η οποία θέλει τον ‘’προσφέροντα και προσφερόμενο Χριστό’’ σε δύο παράλληλες εκκλησιαστικές δομές. 

Είναι απαράδεκτη μια τέτοια άποψη και οδηγεί παρεπόμενα σε θεολογικό αδιέξοδο.  Στη ‘’θεολογική μαρτυρία της λατρείας’’, κατά την προσφιλή έκφραση του π. Γεωργίου Μεταλληνού, δεν χωρά τέτοια απαράδεκτη στρέβλωση. 

Υπάρχουν κατά την άποψη περί ‘’δύο αδελφών Εκκλησιών’’, δύο παράλληλες εκκλησιαστικές ιεραρχίες, με διαφορές στη  δογματική διδασκαλία, οι οποίες καμιά συνεργία ή συλλειτουργία δεν έχουν μεταξύ τους; Όταν ομιλούμε για ευχαριστιακή ενότητα κλήρου και λαού στην Εκκλησία, αντιλαμβανόμαστε ότι δεν μπορούμε να ομιλούμε για δύο παράλληλες εκκλησιαστικές δομές.

Εφόσον πιστεύουμε ότι ο τελεσιουργός των μυστηρίων είναι ο Χριστός, παρεπόμενα όταν ομιλούμε για συλλειτουργία του σώματος της Εκκλησίας, δεν αφήνονται περιθώρια για την αδιέξοδη από θεολογική άποψη ‘’θεωρία’’ περί δύο αδελφών Εκκλησιών, οι οποίες καμιά συλλειτουργία δεν έχουν μεταξύ τους.