ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ
Δρ. Παναγιώτης Σπ. Μαρτίνης
«Τω αυτώ μηνί (Σεπτεμβρίω) Η΄ το
Γενέσιον της Υπεραγίας Δεσπίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας».
(Συναξαριστής Αγ. Νικοδήμου
Αγιορείτου)
Το άρθρο αυτό βασίζεται κυρίως
στο βιβλίο του Νικ. Καβάσιλα «Η Θεομήτωρ» Αποστ. Διακονίας Β΄ έκδοση, Αθήναι
1974 (Μετάφραση – Σχόλια Παναγ. Νέλλα).
«Η Ορθόδοξος Εκκλησία τοποθετεί
την «Μητέρα του Θεού» στο κέντρο της ευσεβείας της. Την θεωρεί το υπόδειγμα και
τον «τύπο», την πηγή της προς τον Χριστόν αφοσιώσεως και αγάπης της».
(Παναγιώτης Νέλλας).
Γι΄ αυτό έχει αφιερώσει πολλές
λατρευτικές εκδηλώσεις στη μνήμη Της (γιορτές –υμνολογία – εικονογραφήσεις
κ.α.).
Οι αρχαιότερες Θεομητορικές
γιορτές είναι:
α) Το Γενέσιον της Θεοτόκου (8
Σεπτεμβρίου)
β) Τα Εισόδια της Θεοτόκου στο
Ναό (21 Νοεμβρίου)
γ) Η Κοίμησής Της (15 Αυγούστου).
Οι τρεις παραπάνω γιορτές,
ακραιφνώς Θεομητορικές, στηρίζονται στην αρχαία γραπτή και προφορική παράδοση
της αρχαίας Εκκλησίας.
Ακολουθούν: α) Η Υπαπαντή του
Σωτήρος (2 Φεβρουαρίου) και β) Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (25 Μαρτίου). Αυτές
οι δύο γιορτές χαρακτηρίζονται ως Δεσποτικές και Θεομητορικές και στηρίζονται
σε κείμενα της Κ. Διαθήκης (Βιβλικά): Λουκ. β΄, 22-32 η πρώτη και Λουκ. α΄,
26-39 η δεύτερη.
Το άρθρο αυτό θα ασχοληθεί με τη
Θεομητορική γιορτή, που αφορά στη Γέννηση της Θεοτόκου που πανηγυρικά
γιορτάζουμε στις 8 Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα λοιπόν με τις πρώτες
αρχαίες παραδόσεις γεννήτορες της Θεοτόκου υπήρξε το «μακάριον Ζεύγος» ο
Ιωακείμ και η Άννα. Και οι δύο προερχόνταν από το βασιλικό «οίκο» του Δαβίδ.
Ευσεβέστατοι, τηρητές του Νόμου,
κουβαλούσαν δυστυχώς το «όνειδος», την ντροπή, της ατεκνίας. Για τους Ιουδαίους
η ατεκνία ήταν «όνειδος», αφού αυτοί που το έφεραν και φυσικά οι απόγονοί τους
δεν θα ελάμβαναν μέρος στις προσδοκίες Ιουδαϊκού λαού που αφορούσαν στη Γέννηση
του Μεσσία.